Świątynia Westy w Tivoli

Fotografia: Świątynia Westy w Tivoli

Autor nieznany
I wiek p.n.e., sztuka rzymska, okres republiki, Tivoli, Italia
Murowana świątynia z kolumnadą o obwodzie 44,5 m na planie koła
Całość na podbudowie o wysokości około 2,5 m
Średnica całości około 14 m, wewnętrznej bryły głównej - celli - około 7 m
Wysokość marmurowych kolumn około 7 m
Tivoli, Włochy

Źródła fotografii:
- widok współcześnie:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b1/Temple_de_Vesta_de_T...
- plan:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/23/Piranesi-6003.jpg?us...
- plan i przekrój:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fe/Coupe_et_plan_du_Tem...

Na wysokiej podbudowie cylindryczna budowla - cella z wieńcem otaczających ją 18 korynckich kolumn.
Podbudowa wsparta na niskim podeście.
Do głównego wejścia prowadzą schody na planie prostokąta.
Wejście w wewnętrznej bryle głównej wypełnione prostokątnymi drzwiami, sięgającymi wysokości kolumn.  
Po bokach drzwi, symetrycznie rozłożone dwa prostokątne okna.
Budowlę od kolumn dzieli przejście o szerokości około 3 metrów.
Wzdłuż krawędzi podstawy, na płaskich płytach, trzyczęściowe, niskie bazy kolumn.
Każdą tworzą dwa wałki rozdzielone wklęsłą powierzchnią.
Na smukłych trzonach 18 szerokich, pionowych żłobień.
Pomiędzy nimi wąskie listwy. U podstawy każdej głowicy pierścień.
Wokół głowicy podwójny rząd sterczących liści akantu.
W narożach wychylają się spiralnie zwinięte, duże woluty.
Na nich spoczywa płyta - abakus. W jej wklęsłych bokach kwiat malwy.
Na płytach spoczywa poziome, trzyczęściowe belkowanie.
Dolna belka z dwóch listew ułożonych schodkowo.
Na jednej napis "Curatore L. Gellio L. F.” – „kurator L. Gellius”.
Wyżej wąski, schodkowy gzyms.
Środkową belkę fryzu zdobią głowy byka rozdzielone girlandami roślin i kulistych owoców. Nad każdą girlandą kwiatowa rozeta.
Trzecia belka – gzyms – z trzech poziomych, schodkowo ułożonych listew.
Środkowa listwa najszersza.
Wystające belkowanie wieńczy płaski dach.
Nad wewnętrzną bryłą główną, schodkowy pierścień nakryty niską kopułą.

    Świątynia obecnie jest ruiną. Okładzina z trawertynu zachowała się jedynie w obramieniu otworu drzwi i jednego, ocalałego okna. Z osiemnastu kolumn – pozostało dziesięć, częściowo nakrytych belkowaniem. Świątynia nie ma dachu. Ściana wewnętrznej bryły – celli –  po prawej jest przerwana. Nie ma pewności, któremu bóstwu świątynia była dedykowana. Możliwe, że poświęcona była Weście, ponieważ znane są dwie starsze, podobne, rzymskie świątynie tej bogini. Podobnie nie znane jest imię jej architekta. Podejrzewano, że mógł nim być rzymski konsul Lucjusz Gellius, którego imię pojawia się na belkowaniu. Na pewno był on kuratorem prac publicznych w Tivoli. Dach opisany w świątyni pochodzi z XVI wiecznego rysunku autorstwa włoskiego teoretyka architektury, Sebastiano Serlio, ukazującego przekrój budowli. Nie jest jednak pewne, czy rzeczywiście tak wyglądał. Bryła świątyni w Tivoli inspirowała wielu późniejszych architektów. W Polsce, w parku książąt Czartoryskich w Puławach, znajduje się wzorowana na niej XVIII wieczna "świątynia Sybilli”.

Audiodeskrypcja: Agnieszka Kramza, Barbara Szymańska, Barbara Poniatowska
Fundacja Audiodeskrypcja
www.isztuka.edu.pl

Źródła i polecane strony:
http://www.tibursuperbum.it/eng/monumenti/templi/TempioVesta.htm
http://blog.classicist.org/?p=6922
https://books.google.co.uk/books?id=qSP4ovkOTpoC&pg=PA3&lpg=PA3&dq#v=one...
https://www.youtube.com/watch?v=V3aCd3tIAj0
http://www.jeromeonline.co.uk/drawings/index.cfm?display_scheme=68

Przejdź do audiodeskrypcji i analizy wybranego dzieła

Grantodawcy

Logotyp programu Kultura Dostępna oraz Narodowego Centrum Kultury
Wschodzący Białystok - logotyp miasta Białystok
Żubr - logotyp Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego