Opisując Kompozycję fantastyczną Stanisława Ignacego Witkiewicza warto krótko zarysować obraz czasu i środowiska, w jakim powstała. Okres tuż po zakończeniu I wojny światowej, czyli po roku 1918 w Krakowie charakteryzował się wzmożoną aktywnością młodych artystów. Nie chcieli oni naśladować twórczości swoich profesorów z Akademii Sztuk Pięknych. Pociągały ich kierunki awangardowe, takie jak kubizm czy futuryzm, negujące akademickie reguły, posługujące się deformacją i zaburzoną perspektywą, odrzucające tradycyjne tematy. W takich nastrojach w 1917 r.

Leon Chwistek należał do grona naczelnych teoretyków i współzałożycieli formizmu, czyli ruchu literacko-artystycznego, który w roku 1919 został przemianowany przez ekspresjonistów polskich na formizm, który był rozwijany w Polsce do roku 1922. Pierwsza ekspozycja wyznaczająca moment zainicjowania tego nurtu miała miejsce w 1917 roku, a jej tytuł brzmiał - „I Wystawa Ekspresjonistów Polskich” i wydobywał inspiracje kulturą niemiecką, czyli sugestywnym malarstwem operującym deformacją, uproszczoną formą, intensywną paletą barw i grą faktur.