Heinrich Wölfflin, Podstawowe pojęcia historii sztuki
Gdy krytyk artystyczny Joris Karl Huysmans zobaczył po raz pierwszy obraz Puvisa de Chavannesa na wystawie Salonu Paryskiego w 1881, postanowił poświęcić mu kilka kąśliwych akapitów w publikacji L’art Moderne. Dzieło zatytułowane “Biedny rybak” wzbudziło w nim mieszane uczucia. Określił je m in. jako: [...]obraz zmierzchu, starego fresku zjedzonego przez światło księżyca, zatopionego w deszczu[...]
Na Salonie w 1866 roku francuski artysta Gustave Moreau (1826–1898) pokazał obraz opatrzony tytułem Orfeusz. Był już wówczas artystą rozpoznawalnym. Sławę i uznanie oraz krytykę przyniosło mu dzieło pokazane na paryskim Salonie dwa lata wcześniej – Edyp i Sfinks (1864, obecnie w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku). Moreau, sam zdecydowanie awangardowy w podejściu zarówno do tematyki obrazów, jak też sposobu malowania, sięgnął po motyw Orfeusza i zinterpretował go wbrew awangardowym i paradoksalnie także wbrew konserwatywnym tendencjom w ówczesnym malarstwie.
„Rób linie młody człowieku, dużo linii, z pamięci lub według natury, to w ten właśnie sposób staniesz się dobrym artystą!” (cyt. za M. Porębski, „Dzieje sztuki w zarysie”) – powiedział Jean-Auguste-Dominique Ingres do dwudziestoletniego wówczas Edgara Degas. Młody adept malarstwa, który Ingresa darzył wielkim uznaniem, przyjął tę wskazówkę z entuzjazmem i pozostał jej wierny do końca swej artystycznej kariery.
