Muzeum Narodowe, Warszawa, Polska

Z rozkazu Padyszacha - Odaliska

Franciszek Żmurko (1859–1910) jest jednym z najsławniejszych i najbardziej rozpoznawalnych uczniów Jana Matejki mimo iż jego dojrzała twórczość diametralnie różni się od artystycznych wizji jego nauczyciela. Żmurko pochodził ze Lwowa, tam też pobierał pierwsze lekcje malarstwa. Jego lwowskim mistrzem był Franciszek Tepa, znany jako malarz typów ludowych i scen o tematyce orientalnej. Te ostatnie były pokłosiem podróży do Grecji i Egiptu, w jaką udał się wraz z Adamem Potockim w 1852 roku. Właściwą edukację artystyczną Żmurko odbył w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, w klasie Jana Matejki.

Ociemniały Wit Stwosz z wnuczką

Historia była jednym z najważniejszych tematów w malarstwie europejskim w XIX wieku. Dotyczyło to nie tylko dziejów antycznych, mitycznych, czy biblijnych, które cieszyły się znaczną popularnością już w poprzednich stuleciach, lecz również przeszłości znacznie bliższej, począwszy od średniowiecza a na całkiem niedawnych wydarzeniach skończywszy. Miało to ścisły związek z formowaniem się w tym czasie nowoczesnej tożsamości narodowej, dla której fundamentem była świadomość wspólnych korzeni i kult rodzimości.

Chrystus nauczający w Kafarnaum

W II połowie XIX wieku coraz więcej młodych polskich Żydów chcących tworzyć sztukę zabiegało o zdobycie wykształcenia artystycznego. Odłam ortodoksyjnych Żydów nadal postrzegał odzwierciedlanie wizerunków jako bałwochwalstwo, ale oświeceniowy nurt, który narodził się pod koniec XVIII wieku, nazywany Haskali, stawiał na edukację i wewnętrzny rozwój. Pochodzący z Niemiec Moses Mendelssohn był jego twórcą i wykreował model maskila, Żyda samodzielnie poszukującego i interpretującego Boga. Obierał on własną drogę, wolną od nacisków i nakazów.

Strony

Grantodawcy

Logotyp programu Kultura Dostępna oraz Narodowego Centrum Kultury
Wschodzący Białystok - logotyp miasta Białystok
Żubr - logotyp Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego
Logotyp Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego